Biografie Roger Van de Velde (2):Walter, Kris en Piet

Mijn archiefwerk in het Letterenhuis onderbreek ik nu en dan voor ontmoetingen met mensen die Roger Van de Velde gekend hebben of die net als ik, door hem begeesterd zijn. Stuk voor stuk bijzondere mensen, waarvan de ogen gaan blinken zodra ze het over Roger hebben.

De eerste persoon die ik opzoek is Walter van den Broeck. Hij ontvangt me in een gezellige kamer vol boekenkasten. ‘Dit zijn enkel de Nederlandstalige boeken,’ zegt hij.  Op tafel liggen op een stapeltje alle gepubliceerde boeken van Roger Van de Velde. Om jaloers op te zijn. Want al heb ik ondertussen wel alle boeken van Roger gelezen, ik heb ze nog niet allemaal in mijn bezit.

Walter vertelt over de twee keer dat hij Roger ontmoette en over de schrijversactie die werd opgezet om hem vrij te krijgen. Wanneer zijn geheugen hem in de steek dreigt te laten, duikt hij plots weg achter zijn bureau. Hij opent een kast met daarin rijen handgeschreven dagboeken, netjes geordend per jaartal. Walter leest voor wat hij schreef de dag dat hij vernam dat Roger Van de Velde stierf. Even moet ik slikken. Ook Walters ogen zijn vochtig.

Roger Van de Velde inspireert bijna vijftig jaar na zijn dood kunstenaars die hem nooit gekend hebben. Op het terras van café Kamiel ontmoet ik Kris Verdonck. Net als ik nu, bracht hij maanden door in de archieven van het Letterenhuis. En net als ik is hij gefascineerd door het verhaal van Roger Van de Velde, maar nog meer door zijn ijzersterke, sobere proza.

Kris is een droom van een tipgever: de namen van mensen die Roger gekend hebben of mensen kennen die hem gekend hebben vliegen rond mijn hoofd, alsook boekentips, gegevens over de gevangenis in Merksplas, het gebruik van Palfium en de journalisten van De Nieuwe Gazet.

Kris maakte een kortfilm ‘De Knetterende Schedels’. Mis je kans niet om deze kortfilm te zien, het is een pareltje dat je naar de keel grijpt.  De film vertrekt binnenkort op festivaltournee en zal in verschillende landen te zien zijn. Roger Van de Velde zat dan misschien lang achter tralies, zijn werk spreidt de vleugels. De trailer kan je online bekijken.

In het archief vond ik een Frans opstel dat Roger Van de Velde schreef in 1944. Er zat een brief bij van Piet Verelst. Deze man zat in de jaren 40 naast Roger op de schoolbanken. Wanneer ik hem contacteer, vertelt hij me dat hij zich Roger Van de Velde nog goed herinnert. Roger was ‘rijper’ dan de andere jongens van de klas en tijdens discussies met de leraar kwam hij aandraven met kennis en argumenten waar zij nog nooit van gehoord hadden. Piet had grote bewondering voor Roger, die vooral erg goed was met taal. Daarom had hij het opstel al die jaren bewaard en opgestuurd naar het Letterenhuis. Piet vertelt me over hun dagelijkse wandeling naar de tram, over de andere vrienden van Roger, over het leven op school in Antwerpen ten tijde van de oorlog. Ondertussen is Piet meer dan negentig jaar oud en de herinneringen aan zijn schoolkameraad zijn beperkt.  We beloven om contact te houden. Wanneer ik meer informatie vind over Rogers schoolperiode, zal ik die aan hem doorspelen, misschien komen er dan meer herinneringen boven drijven.

Fijne mensen, fijne ontmoetingen. En nu weer verder de archieven in.

De Knetterende Schedels - Kris Verdonck
uit De Knetterende Schedels, kortfilm van Kris Verdonck